CO2 opslag en Waterstof

De Noordzee speelt een sleutelrol op weg naar een klimaatneutraal energiesysteem dat betrouwbaar en betaalbaar is. Eerst met olie- en gasproductie en nu in toenemende mate met hernieuwbare energie. De Noordzee biedt kansen voor grootschalige productie van windenergie en waterstof en ondergrondse CO2-opslag.

Hergebruik bestaande infrastructuur

De aardgassector levert een belangrijke bijdrage door zijn kennis en infrastructuur daarvoor in te zetten. De gassector heeft een enorme bestaand netwerk aan pijpleidingen, putten en platformen, waarvan een deel in de toekomst hergebruikt kan worden voor het transport en de opslag van waterstof en CO2. Snelle actie en langetermijnbeleid is daarbij wel nodig omdat al in de komende tien jaar de helft van de infrastructuur buiten gebruik raakt en verwijderd zal worden. De behoefte aan hergebruik aan de andere kant ontstaat waarschijnlijk pas later. We moeten dus alvast in kaart brengen welke onderdelen van de infrastructuur we in de toekomst nog willen hergebruiken, om te voorkomen dat die nu niet worden afgebroken. De infrastructuur die niet meer nodig is, wordt veilig en efficiënt opgeruimd waarbij de milieubelangen worden gewaarborgd.

CO2-opslag

Om de klimaatdoelen van 2030 te behalen en de CO2-uitstoot met 49% te beperken moet er gekeken worden naar afvang en opslag van CO2, bijvoorbeeld in lege gasvelden op zee. Hier kan gebruik worden gemaakt van de expertise van de gassector bij onderzoek naar geschikte velden voor offshore CO2-opslag. Daarnaast kan de sector ook een bijdrage leveren als het gaat om het gebruik van de bestaande infrastructuur op zee, zoals platforms en leidingen om CO2 te transporteren en te injecteren.

Waterstof

Waterstof is een gas dat wordt gemaakt met water en groene stroom of uit aardgas. Bij gebruik van water en groene stroom komt er bij verbranding van waterstof geen CO2 vrij, maar water. Waterstof is naast wind- en zonne-energie nodig in de transitie naar een nieuw energiesysteem om ons land van energie te voorzien. Zolang er nog niet voldoende groene stroom voorradig is om grootschalig groene waterstof te produceren, kan waterstof ook uit aardgas worden gemaakt, zgn. blauwe waterstof. De CO2 wordt dan afgevangen en in lege gasvelden onder de Noordzee opgeslagen. Op die manier kunnen we nu al CO2 emissies reduceren terwijl energie uit wind en zon het in toenemende mate gaat overnemen van aardgas.

De verwachtingen van de toepassingen van waterstof zijn hoog. Het kan worden gebruikt als grondstof voor kunstmest en voor de opwekking van energie voor industrie, zwaar vervoer en de gebouwde omgeving. Met beperkte aanpassingen is waterstof te vervoeren door bestaande gasleidingen. Zo kunnen we in Nederland efficiënt omgaan met de waardevolle en uitgebreide gasinfrastructuur die aanwezig is. De aardgassector bereidt zich voor op een CO2-neutraal energiesysteem door te investeren in waterstofpilots, elektrificatie van gasplatforms, geothermieprojecten, groen gas productie en CO2-opslag.

In het nieuwe energiesysteem fungeren platforms als een hub om de windenergie van offshore windparken op zee om te zetten in waterstof, om het vervolgens via bestaande leidingen in gasvorm naar de wal te brengen. Dat is aanzienlijk goedkoper en efficiënter dan het aanleggen van een compleet nieuwe infrastructuur. Het is wel belangrijk dat we dan hernieuwbare elektriciteit gebruiken om het platform te laten draaien. Op dit moment gebruiken we ongeveer 10% van het aardgas dat het platform wint voor de energievoorziening van het platform zelf.  Door energie te gebruiken van nabije windparken op zee kunnen we het gebruik van de infrastructuur verduurzamen. Het elektrificeren van de tien grootste platforms op de Noordzee zorgt voor een potentiële jaarlijkse reductie van 0,5 tot 1 miljoen ton CO2-emissies.

Diverse spelers in de sector onderzoeken momenteel de mogelijkheden hiervoor. Een mooi voorbeeld is de PosHYdon pilot van Neptune Energy, TNO en EBN. In deze pilot wordt groene waterstof geproduceerd op een geëlektrificeerd platform voor de kust van Scheveningen.