Aardolie

Aardolie wordt in Nederland gewonnen bij Schoonebeek, rondom Rijswijk, en in het Nederlandse deel van het continentaal plat. De winning ervan startte rond het midden van de vorige eeuw. In 1923 kwam bij een steenkoolboring in de Achterhoek 240 liter olie naar boven. Dit was de eerste olievondst in Nederland.

Productie op land

In 1943 ontdekte de Bataafse Petroleum Maatschappij (BPM) in het Drentse Schoonebeek de grootste olievoorraad van Nederland, destijds ook het grootste olieveld op het vasteland van Noordwest-Europa. De exploitatie ervan kwam na de oorlog op gang. Jaknikkers pompten in 1946 al circa 400.000 vaten olie uit de grond, en in topjaar 1957 zelfs meer dan 3 miljoen vaten. Tot 1996 zijn hier zo’n 250 miljoen vaten olie gewonnen. Treinen vervoerden de olie naar de raffinaderijen in Pernis bij Rotterdam. Vooral in West-Nederland vond men later nog vrij veel kleinere olievelden. Het olieveld bij Schoonebeek werd in 1996 gesloten, maar in 2011 weer in productie genomen. Dankzij nieuwe technieken – horizontaal boren, hoog-rendementspompen en stoominjectie – is het nu mogelijk de kleverige olie rendabel uit de grond te halen.

Deze informatie is afkomstig uit: De Bosatlas van de Energie (Noordhoff Atlasproductie), november 2012

Productie op zee

De offshore-productie begon in de jaren 1980, gestimuleerd door de hoge olieprijzen en de onzekerheid over de betrouwbaarheid van de energievoorziening na de oliecrises van 1973 en 1979. De offshore gewonnen olie wordt door een pijpleidingensysteem of per schip vanaf de productieplatforms aan land gebracht. Naast de productieplatforms zijn er ook boorplatformen aanwezig om het exploreren naar aardolie mogelijk te maken. Deze zijn mobiel, en dienen voor de opsporing van olie.

In 1986, een paar jaar nadat de winning op het continentaal plat was gestart, bereikte de Nederlandse aardolieproductie haar maximum. Daarna nam de productie geleidelijk af.

In de jaarverslagen ‘Delfstoffen en aardwarmte in Nederland’ worden volumes van aardolie en condensaat weergegeven in Standaard kubieke meters (Sm³). ‘Standaard’ heeft betrekking op de referentiecondities 15°C en 101,325 kPa.

Aardolie productie 1960–2020

Aardolie productie 1960–2020 Volume x miljoen Sm³
Winningsvergunning SchoonebeekWinningsvergunning Rijswijk en BotlekContinentaal plat
19601,0311,0580
19611,031,1970
19621,1291,2170
19631,0571,350
19641,0111,4540
19650,9631,6380
19660,9321,6360
19670,9131,5450
19680,9141,4190
19690,9331,2620
19700,9761,11220
19710,94070,92680
19720,85630,88310
19730,83820,78740
19740,8780,71550
19750,8770,67150
19760,89190,60520
19770,89080,61780
19780,86230,66780
19790,82040,61560
19800,77890,61770
19810,83920,59650
19820,98790,62530,1597
19830,960,65561,2091
19840,84690,61561,9217
19850,73450,60282,8254
19860,65890,68883,8897
19870,55640,69253,6078
19880,5360,84493,0329
19890,46430,73162,6345
19900,4630,78492,7445
19910,3660,77732,5279
19920,37930,90731,9207
19930,4540,8491,7098
19940,40640,81142,8048
19950,26830,76092,1821
19960,02320,85651,7672
199700,91761,5568
199800,81041,2189
199900,71461,1732
200000,77610,9364
200100,54221,0854
200200,4392,2364
200300,41622,3246
200400,38132,0817
200500,33541,4897
200600,32221,2383
200700,26412,2329
200800,26131,8411
200900,2641,2957
201000,28060,9817
20110,144481650,2773230,8479
20120,14940,28950,8839
20130,3742950,229780,709635
20140,4727360,204051,1326831
20150,21440,13481,307
20160,06270,1160,957
20170,310,1090,705
20180,3750,1330,556
20190,3110,1020,487
20200,3260,0860,468
Jaarverslag 2020 – Delfstoffen en Aardwarmte in Nederland Brontabel als csv (1 kB)

Invoer en uitvoer

Nederland is een doorvoerland van aardolie en aardolieproducten: driekwart van wat we invoeren, voeren we ook weer uit. Omdat we veel ruwe olie raffineren, voeren we zelfs meer aardolieproducten uit dan we binnenkrijgen. Ingevoerde ruwe olie wordt bijvoorbeeld doorverkocht als brandstof, zoals benzine of diesel. Of als grondstof of hulpstof, zoals terpentine, smeermiddelen en bitumen (asfalt). Een klein deel van de aardolie gebruiken energiebedrijven om elektriciteit op te wekken.