NL-EITI is het transparantie initiatief voor de delfstoffenwinning in Nederland.
Doelstelling NL-EITI:
Het NL-EITI richt zich op het toegankelijk maken van feitelijke informatie over de delfstoffenwinning in Nederland. Dit betreft ook de opbrengsten daarvan voor de delfstoffenindustrie en de Nederlandse overheid. Het NL-EITI wil daarmee bijdragen aan het maatschappelijke debat over de betekenis van de delfstoffenindustrie voor de Nederlandse samenleving.
De natuurlijke hulpbronnen van een land kunnen bijdragen aan de economische en sociale ontwikkeling van het land. Om de bevolking te laten profiteren van de inkomsten uit hun delfstoffen, zijn goed werkende organisaties en transparante processen nodig. Het ‘Extractive Industries Transparency Initiative -EITI’ is de wereldwijde standaard voor verantwoordelijk beheer en bestuur van olie, gas en andere delfstoffen.
Nederland sloot zich aan bij de wereldwijde standaard in 2018. NL-EITI is een belangrijke stap naar meer transparantie in Nederland. Bekijk de geschiedenis van NL-EITI onderaan deze pagina.
Multi-stakeholdergroep
Vertegenwoordigers van de overheid, industrie en maatschappelijke organisaties vormen een multi-stakeholdergroep (NL-EITI MSG) voor NL-EITI. De groepsleden komen ongeveer 6 keer per jaar bij elkaar. Ze beslissen welke delfstoffen, aanvullende energiebronnen, belastingen en heffingen belangrijk zijn. De besluiten worden pas genomen, als alle leden het ermee eens zijn.
Afstemmen inkomsten en betalingen
Een belangrijk doel van NL-EITI is de reconciliatie van betaalstromen. Dat betekent het afstemmen van inkomsten en betalingen. De winningsbedrijven maken vrijwillig hun betalingen aan de overheid bekend, en de verantwoordelijke overheidsorganisaties hun inkomsten. Die bedragen moeten hetzelfde zijn. Een onafhankelijke accountant vergelijkt alle bedragen.
Waarom doen belangengroepen mee aan NL-EITI?
Bedrijven, maatschappelijke organisaties en de overheid laten hiermee zien dat ze hun verantwoordelijkheid nemen voor een makkelijk te controleren beheer van delfstoffen. Geïnteresseerde inwoners krijgen hiermee toegang tot informatie die eerder niet of moeilijk te vinden was. Zij kunnen dan makkelijker de verantwoordelijke partijen bij de overheid en de industrie om uitleg vragen. Ook kunnen inwoners en belangengroepen de overheid en industrie op hun verantwoordelijkheid wijzen.
Bijdrage aan maatschappelijk debat
NL-EITI draagt waar nodig bij aan het maatschappelijk debat in Nederland. Dit debat gaat voor een belangrijk deel over het stoppen met (subsidies voor) fossiele bronnen, en het ontwikkelen van een duurzaam energiesysteem in Nederland. Daarom zoekt de MSG naar een effectieve manier om de gegevens, over met name olie en gas, in een bredere context te plaatsen.
De NL-EITI MSG wil duidelijk krijgen hoe we:
- de maatschappelijke kosten en baten het beste kunnen omschrijven;
- de data voor de verschillende energiebronnen vergelijkbaar kunnen maken;
- kunnen aansluiten bij bestaande bronnen en initiatieven.
De MSG heeft niet de mogelijkheden en de ambitie om dit op eigen kracht voor elkaar te krijgen. De MSG kan dit proces wel versnellen, zoals de MSG dat ook heeft gedaan voor transparantie over de delfstoffenwinning in Nederland.
NL-EITI brengt overheid, industrie en maatschappelijke organisaties bij elkaar, voor een
betere en opbouwende dialoog over het gebruik van delfstoffen en aanvullende energiebronnen.
Geschiedenis EITI en NL-EITI
Nederland is actief lid van het internationaal EITI-bestuur samen met met Frankrijk, Duitsland, Zwitserland, Italië en de Europese Commissie.
De Nederlandse overheid ondersteunt het EITI-secretariaat met een jaarlijkse bijdrage van $ 250.000.
De ministers van Economische Zaken en Klimaat en voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking stellen Dirk-Jan Koch aan als trekker (champion) voor het invoeren van de EITI-standaard in Nederland (NL-EITI). Ook installeren zij in het najaar van 2017 de multi-stakeholdergroep voor NL-EITI (de MSG NL-EITI).
In april dient de NL-EITI MSG een verzoek in bij het internationale EITI-bestuur om kandidaat-lid te worden. Op 28 juni verleent het internationale EITI-bestuur aan Nederland de status van EITI-kandidaat. Nederland is het vierde Europese land dat deze status krijgt. Dit betekent dat Nederland uiterlijk eind 2019 zijn 1e EITI-rapport af moet hebben.
Eind 2019 wordt het NL-EITI rapport 2017 opgeleverd. Dit is het eerste rapport dat de MSG NL-EITI opleverd.
Per 1 juni is Joost Haenen benoemd als voorzitter van NL-EITI.
Dit rapport wordt opgeleverd aan het eind van het jaar (2020).
Per 1 juni is Joost Haenen herbenoemd als voorzitter van NL-EITI.
In december worden de NL-EITI reconciliatierapporten over 2019 en 2020 opgeleverd. Ook de NL-EITI rapporten 2019 en 2020 worden opgeleverd. Het internationale EITI-bestuur valideert voor de eerste keer de invoering van de EITI-standaard in Nederland.
Dit rapport wordt opgeleverd in december (2022).
EITI-coördinator Jelle Bezemer ontmoet zijn collega’s uit meer dan 40 landen tijdens de internationale EITI-bijeenkomst in Oslo in oktober.
De MSG bespreekt het verbreden van het bereik van NL-EITI.
NL-EITI verbreedt het bereik naar:
- de positie van de delfstoffenindustrie in het Nederlandse energiesysteem; en
- de ontwikkeling naar een emissie-neutraal systeem.
De focus ligt daarbij op de financiële- of betaalstromen. Besluit is genomen in november 2022.